Adam olmak ve insan olmak

Aklindan geceni oldugu gibi soylemek her zaman durustluk degildir.

Bazen adaletsizliktir.

Bazen namussuzluktur.

Bazen edepsizliktir.

Bazen ilkelliktir, patavatsizliktir, isguzarliktir, firsatciliktir…

Yani olsa olsa soyleyeninin ozunde ne oldugundur. Ne oldugunu gizlememek ise olsa olsa adamliktir. Adamin teki olursun. Bir ihtimal soylediklerin sifatini da belli eder.

Durustluk ise adamliktan farkli olarak insan olmayi gerektirir. Bir sey kazanamamayi goze almak bile degildir durustluk, bunun otesinde bir seyler kaybetmeyi goze almak, buna razi olmaktir. Bu yuzden durustluk insanlarla temas ederken adam olmaktan fazlasini, yani insan olmayi gerektirir.

Durust insanin kendine yapilmasina razi oldugu seyi baskasina yapmaya hakki yoktur. Adam bu konuda cok haklidir mesela. Bu adam gibi adamliktir. Ama adalet, hak, hukuk kisisel kabullerle, adamlikla islemez, isletilemez. O zaman herkesin adaleti, hukuku ayri olmalidir ki bu imkansizdir. Yani durust insan olmak icin icinden geceni soylemek hatta empati/sempati gibi ozellikler de yeterli degildir. Insan olmak karsindakinin insanligina durustce bir seyler katmaktir. Bazen bu ugurda karsindaki kaybetmek hatta dusmana donusturmektir. Karsindakinin adamligina bir sey katmak ise sadece adamligini oksayan bir yalakalikla mumkundur.

Adamlik gazla calisir. Ananin, babanin cocugunu buyuturken verdigi gazla calisir mesela. “O sidikliler kurban olsun benim ogluma” gaziyla calisir. “Seni sevmeyen ölsün” gazi ile calisir. Zenginin cocuguna bir baska davranan ogretmenin samimiyetsiz ovgulerinin gaziyla calisir. Yani her adamligin, her aklindan geceni soyleme israrinin ardinda birden cok insafsiz insan vardir.

Durustlukte isler oyle yurumez. Cocuk kaybedecegini ogrenir mesela. Tek basina kalabilecegini ogrenir. Varligini sadece var oldugu icin talep ederek sereflendiremeyecegini bilir durust insan. Var oldugu icin ancak var olanlar kadar degerli oldugunun farkinda olur. Bundan fazlasiyla kendini anlamlandirebilecegini bilir. Varligindan fazlasini edindikten sonra bunu tamahkarligini beslemekte kullanmaz durust insan. Gucu yeten adam olacagina, insan gibi insan olmayi bir seyler pahasina secer durust kisi.

Iste bu devirde bu ulkenin en buyuk sorunu, adamlarla dolu, insansiz, izansiz, insafsiz bir hukmun gectigi, durustluk gibi kavramlarin istenildigi gibi egilip bukuldugu bir yer olmaktir. Bu kadar besili adamliklarin arasinda durust insani unutmaktir.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir